Konferencija „Dobre vodne komšije“ održana na jezeru Modrac: Preporuke projektnog tima za naredne korake
Konferencija održana u četvrtak u hotelu „Senad od Bosne“ na jezeru Modrac, označila je završetak jednogodišnjeg projekta “Dobre vodne komšije“, čiji su nositelji bili Centar za ekologiju i energiju i Friends of the Earth Middle East/Eco Peace, koji je finansijski podržala Robert Bosch Fondacija iz Njemačke. Partneri na projektu su bile četiri osnovne škole, dvije čija je lokacija u gornjem toku rijeke Spreče, bliže izvoru, a druge dvije koje se nalaze na ušću Spreče u Bosnu. Cilj projekta je jačanje i povezivanje ekoloških sekcija u osnovnim školama iz Osmaka, Kalesije, Doboj – Istoka i Petrova kroz praktičan rad koji je uključivao analizu kvaliteta vode i drugih vidova zagađenja rijeke Spreče i njihov zajednički doprinos na smanjenju njenog zagađenja. Konferencija „Dobre vodne komšije“, bila je prilika za prezentaciju rezultata istraživačkog rada učenika 4 škole, koji su pokazali prisustvo tečnog i čvrstog zagađenja vode rijeke Spreče i njenih pritoka. Na konferenciji su učešće uzeli i predstavnici općina čije su škole učestvovale u istraživanju: Doboj Istok, Kalesija, Petrovo i Osmaci, koji su, pored prezentacija općinskih planova, projekata i mjera koje će se poduzeti u narednom periodu, istakli kompleksnost problema, naročito u donjem toku, u blizini ušća, gdje je rijeka Spreča pretvorena u komunalni kanal, što se negativno reflektuje na zdravlje ljudi koji žive uz rijeku i čiji su usjevi u neposrednoj blizini vodotoka. Iskazana je spremnost i podrška za realizaciju projekata koji na bilo koji način doprinose poboljšanju i rješavanju trenutnog stanja, te da se problem zagađene rijeke Spreče mora zajedno rješavati.
Kroz projekat „Dobre vodne komšije“kroz školske ekološke sekcije bilo je uključeno više od 100 učenika, koji su istražujući i zajedno sa projektnim timom dali određene preporuke za naredne korake: Sve općine u slivu rijeke Spreče potrebno je da hitno izrade projektnu dokumentaciju za izgradnju kanalizacione mreže i prečiščivača otpadnih voda. Kada je o nadzoru riječ, zadatak općinskih inspekcija je da redovno vrše kontrolu posjedovanja i održavanja septičkih jama, da bi se izbjegla kontaminacija podzemnih voda. Septičke jame su samo prelazno rješenja dok se ne stvore uslovi za kanalizacionu mrežu i prečiščavanje otpadnih voda. Evidentno je da su poljoprivrednici pretrpili štete, ali su oni, upotrebom raznih pesticida neorganskog porijekla i izvor zagađenja rijeke Spreče. Zbog tih razloga je data preporuka da bi poljoprivrednike čije su zasađene površine u vodotoku rijeke, trebalo educirati, prvenstveno o organskoj proizvodnji, upotrebi organskih pesticida, organskih đubriva, te ekološki prihvatljivih metoda u poljoprivredi, kako bi se smanjio štetan uticaj na sliv. Ukoliko poljoprivrednici koriste vodu za navodnjavanje iz zagađenih vodotoka, potrebno je pružiti pomoći da obezbijede prečišćavanje tih voda. Kroz preporuke je traženo ubrzavanje procesa izgradnje sanitarnih deponija i saniranje postojećih. Uvođenjem obaveznog odvoza otpada, za očekivat je da će se smanjiti količina čvrstog otpada i u koritu Spreče. Potrebno je pokrenuti aktivnosti na selektiranju i recikliranju onih sekundarnih sirovina koje imaju tržište i ekonomsku vrijednost. Iskazana je neophodnost za sankcionisanje svih koji na bilo kojin način zagađuju rijeku Spreču, uz podizanje svijesti građanstva o važnosti pravilnog odlaganja otpada. Svi učesnici Konferencije, bili su jedinstveni u stavu da se problem rijeke Spreče mora rješavati zajednički, da je neophodno da sve općine u njenon slivu, od izvora do ušća, organizacije civilnog društva, eksperti, mediji, škole, ustanove, privatni sektor, građani i sve nadležne institucije, uključe i daju doprinos u rješavanje ovog problema.